فاتحان ميمک
اين فرصتي است که مردم ايلام چهره زخمي عروس زاگرس را ٢٠ سال بعد از پايان جنگ در معرض ديد کانديداي رياست جمهوري دهم بگذارند. سخن از سلحشوريهاي مردم ايلام لازم است اما کافي نيست. فرزندان قهرمانان جنگ تحميلي که با سلاحهاي ابتدايي ودر جنگ پارتيزاني تپههاي ميمک را از ارتش صدام پس گرفتند. امروز خيابانهاي غبار گرفته ايلام را گز ميکنند و يا در خانهها دست بر زانو نشستهاند و يافتن کار براي آنها رويايي است که تعبير نمي شود. مردم ايلام صدام را در جبههاي که طول وعرض آن معلوم بود شکست دادند. اما امروز در برابرلشکرهاي فقر، بيکاري، اعتياد، توسعه نيافتگي، در جبههاي نامريي به اسارت در آمده اند. اسکندر قلندري ٤٥ ساله ميگويد: «آقاي موسوي ! شما به استاني قدم ميگذاريد که بيشترين ميزان بيکاري، بالاترين آمار خودکشي جوانان ، کمترين سهم از توسعه يافتگي و ضعيف ترين زيربناهاي عمراني را دارد. استاني که سالانه تنها ١٠٠ نفر بر اثر انفجار مين ومهمات بازمانده از جنگ شهيد و مجروح ميشوند و ٥٠٠ نفر بر اثر خودکشي ميميرند. استاني که جز در مبادي ورودي شهرها حتي يک کيلو متر بزرگراه ندارد. آقاي مهندس باور کنيد مردم از شنيدن وعده خسته شده اند. حرفي بزن، چيزي بگو که درماني باشد بر جراحات مردماني فراموش شده که گويي در حاشيه تاريخ منجمد شدهاند. آقاي موسوي ! کودکاني که زير بمباران ميگهاي صدام ودر داخل چادرها و زير کپرها به دنيا آمدند حالا ٢٠ تا ٣٠ ساله هستند. اين جوانان که بسياري از آنها دانش آموخته انشگاهها هستند کار ميخواهند».
قربانيان مين
نهم فروردين ماه امسال، انفجار مين باز هم قرباني گرفت. جديد ترين قرباني مين در استان ايلام نبي اله رستمي بود که در هفته اول سال نو بر اثر انفجار مين در منطقه مرزي موسيان جان باخت. در استان ايلام جنگ تمام نشده است. هرسال بر اثر انفجار مهمات بازمانده از جنگ ايران وعراق دهها نفر کشته ميشوند. ٢١ سال پس از پايان جنگ ايران وعراق ، همچنان در مناطق مرزي استان ايلام هزاران هکتار زمين آلوده به مين وجود دارد که جان ساکنان مرزي استان را تهديد ميکند. در مناطق دهلران، موسيان و مهران حاصلخيز ترين اراضي کشاورزي به مين آلوده اند. ظرف سالهاي گذشته بيش از دو هزار نفر بر اثر برخورد با مواد منفجره به جاي مانده از دوران جنگ در استان ايلام كشته يا مجروح شدهاند. به گزارش "ايلنا"، نمايندگان مجلس روز ١٦ فروردين ٨٨ کليات و جزئيات طرح يک فوريتي مربوط به اصلاح تبصره ٤ قانون برقراري حقوق وظيفه يا مستمري بازماندگان آن دسته از مهاجران و کساني که به مناطق جنگي مراجعت كرده و به علت برخورد با مواد منفجره معلول يا فوت ميشوند را تصويب كرد. همچنين براساس اين مصوبه نمايندگان بنياد شهيد را موظف کردند مجروحين و آسيب ديدگان پاکسازي مناطق آلوده به مين و مواد منفجره را نيز به عنوان جانباز تحت پوشش قرار داده و آنها را معالجه كنند. هرچند اين مصوبه در جهت حمايت از بازماندگان اين گروه از جانباختگان تهيه شده است، اما اقدام اصلي همچنان تسريع در پاکسازي هزاران هکتار اراضي آلوده به مين است.
عروس مجروح زاگرس
ايلا م را به خاطر طبيعت دلربايش عروس زاگرس ناميده اند. کوههاي پوشيده از جنگلهاي بلوط، کبير کوه افسانهاي با چشمههاي حيات بخشش، دره شهر گهواره تمدن باستاني ايران، دره زيباي کلم، دشتهاي وسيع و حاصلخيز مهران ودهلران جلوههايي از اين طبيعت زيباست. مردمان ايلام آميزهاي از اقوام کرد فيلي، لر و لک هستند. اکثريت مردم اين استان بعد از جنگ شيوه زندگي کشاورزي ودامداري را ترک کرده و در شهرهاي ايلام، مهران، دهلران، آبدانان، دره شهر، ايوان، سرآبله ساکن شده اند. با اين وجود منطقه همچنان بافت طايفهاي خود را حفظ کرده است. ايلام يکي از ٥ استان مرزي کشور است که مدت ٨ سال در مقابل تجاوز نيروهاي عراقي مقاومت کرد. شايد کمتر کسي به ياد دارد که عشاير ايلام در منطقه ميمک براي اولين بار طعم تلخ شکست را به کام نيروهاي متجاوز ريختند. مردم ايلام براي رشادت و ايستادگي خود بهاي سنگيني پرداختند. شهر ايلام بر اثر بمبارانهاي سنگين ميگهاي عراقي به شهر اشباح تبديل شد و مردم شهر صبورانه مدت ٨ سال را در کوه وکمرو لابه لاي درختان بلوط زير چادر زندگي کردند. اقتصاد منطقه که مبتني بر دامداري و کشاورزي بود در طول جنگ ويران شد. در شهرهاي استان ايلام وروستاها و عشاير و ايلات خانوادهاي نيست که يک يا چند تن از عزيزان خود را در جنگ ٨ ساله از دست نداده باشد.
جنگ بي پايان
بعد از گذشت ٢٠ سال هنوز هم آثار و عوارض جنگ در اين استان محروم پا برجاست. با وجود تلاشهاي انجام شده در اين ٢٠ سال، استان ايلام از از صدمات جنگ رنج ميبرد. محمد جمالوندي از اهالي ايلام ميگويد: «آيا تا بحال ايلام رفته ايد, آيا شده که از شدت گردو خاک ده قدمي خودتان را نبينيد, آيا شده که شب عيد از بي آبي نتوانيد يک استکان چايي بخوريد؟ آيا معناي ٨ سال زير بمباران مداوم بودن را ميدانيد يعني چه؟ , آيا شده که با دستهاي خودتان بارها عزيزان و دوستان و همسايهها رو از زير آوار بمباران در آورده باشيد, آيا ميدانيد که ايلاميها در طول جنگ در زير چادر و در شرايط بد در جنگلهاي اطراف شهر زندگي ميکردند ولي هيچ باري روي دولت درگير جنگ نگذاشتند.». جنگ اما در ايلام تمام نشده است. جنگي خاموش و بدون جبهه مشخص در جريان است. مواد منفجره باقيمانده از دوران جنگ هر سال دهها نفر را به کام مرگ ميفرستد. همه از اين انفجارها سهمي دارند: کودکان کنجکاوي که با يک خمپاره منفجر نشده بازي ميکنند. چوپاني که با گوسفندانش وارد يک ميدان مين کشف نشده ميشود. کشاورزي که زمين خود را شخم ميزند و... اما مهمتر از اين، مرگ خاموش هزاران انسان بر اثر فقر و بيکاري و اعتياد است. اين دشمن به مراتب هولناک تر از صدام وصداميان است. آثار وتبعات رواني جنگ نيز همچنان در اين استان قرباني ميگيرد. مردان جواني که در دهه ٦٠ روياي شيرين سردار قادسيه را به کابوسي هولناک تبديل کردند، اکنون خود درکلاف مشکلات اجتماعي و اقتصادي گرفتارشده اند. بيكاري، فقر، اعتياد، خودكشي و خودسوزي، مردم اين استان را در چنگ خود ميفشارد. روياي جوانان اين استان به دست آوردن کاري با در آمد حداقلي است. دانشجويان بومي دانشگاههاي دولتي و آزاد ايلام دوست ندارند فارغ التحصيل شوند. چون ميدانند کاري در انتظارشان نيست. ادارات دولتي هم از کارمند اشباع شده اند. صادق رحماني کاسب ٥٠ ساله ميگويد: «قبل از جنگ و حتي در دوره جنگ اعتياد در ايلام پديدهاي کمياب بود. معتادان مردان مسني بودند که در ميان مردم سرشان را پايين ميانداختند. اما نوميدي، بي آيندگي و فقر وبيکاري بسياري از جوانان را به سمت اعتياد برده. حالا اعتياد يک جوان ٢٠ ساله عادي است»
فقر، بيکاري، خودسوزي
داريوش قنبري نماينده ايلام، ايوان و شيروان چرداول ميگويد: «فقر و مسايل اقتصادي مشکلات فراواني را براي مردم اين استان به ويژه جوانان آن فراهم آورده است که مهمترين آنها خودکشي از نوع خودسوزي است. وي گفت: متاسفانه نصف خودکشيهاي کشور متعلق به جوانان ايلامي است. سالانه بيش از ٥٠٠ مورد خودکشي در ايلام روي ميدهد و روز به روز هم آمار آن در حال زيادتر شدن است. به گفته قنبري، نرخ بيکاري در بين افراد جوياي کار در ايلام به بالاي ٣٠ درصد در سالهاي اخير ارتقا پيدا کرده است». علي عزتي ديگر نماينده استان ايلام در مجلس در اسفند ماه گذشته گفت: «فقر و بيکاري به گونهاي است که غايت آرزوي مردم ما تحت حمايت قرار گرفتن نهادهاي حمايتي است. مصيبت مزيد بر همه اين موارد اينكه استان ايلام در ميان سي استان كشور در تخصيص اعتبارات از رتبه هفدهم در دولت پيشين به رتبه بيست و سوم تنزل کرده است». گفته ميشود در حال حاضر يک سوم جمعيت استان تحت پوشش نهادهاي حمايتي مانند کميته امداد و بهزيستي هستند و يک سوم ديگر هم متقاضي قرار گرفتن زير پوشش اين نهادها هستند.
مصوبات استاني
در حالي که مسئولان استان سخن از پيشرفت ٧٦ تا ٩٨ درصدي مصوبات سفرهاي استاني ميگويند علي عزتي چنين ادعايي را رد ميکند ومي گويد: تأسفبارتر اين است که هرگاه پيگير دليل اين همه بيتوجهي و سهلانگاري در رابطه با عدم اجراي مصوبات سفرهاي استاني ميشويم، با بي مهري و پاسخهاي تکراري و دم دستي نظير اعتبار نداريم، مصوبات کارشناسي نبوده، ما گفتهايم انجام ميدهيم، اما نگفتهايم کي، ميخواهيد دولت را تضعيف کنيد! عزتي ليستي از مصوبات استاني اجرا نشده را ارائه ميدهد: «مصوبه كارخانه سيمان و بيمارستان آبدانان در حد كلنگزني رها شده است. مردم موسيان اثري از بازارچه مرزي خود که مصوب هر دو سفر دولت است، نميبينند! احداث مصوبه هشت كارخانه بزرگ صنعتي استان، بنا به فرمايش وزير صنايع مغاير با اصل ٤٤ بوده و به ظاهر از اساس اشتباه و قابل بحث نيست!پتروشيمي دهلران به دليل عمل نکردن سازمان تأمين اجتماعي به تعهدات خود در نُطفه تصويب، سقط و مصوبه دانشكده كشاورزي اين شهرستان نيز به سرنوشتي نامعلوم دچار شده است. مصوبه گازرساني به فرمايش وزير محترم نفت فاقد توجيه فني و اقتصادي است و همچنان درحالت کماست». عزتي در ادامه به تعداد ديگري از مصوبات استاني انجام نشده اشاره ميکند: «اعتبار اجراي شبكههاي آبياري مصوب كه قرار بود، به وسيله دولت تأمين شود از جيب خالي مردم در حال هزينه است. اجراي سد سيكان دره شهر همچنان در افق تعليق باقي مانده».
تابلو زنگ زده
علي عزتي که خود يکي از اعضاي فراکسيون اصولگرايان مجلس است درادامه ميگويد: «از پالايشگاه دره شهر نيز هيچ نام و نشاني نيست و سهم مردم بدره هم از مصوبات دولت، شهرك صنعتي و كارخانه سيمانشان بود که بيشتر از يك تابلو زنگ زده ديده نشده و نميشود! بخشهاي محروم زرين آباد و ميمه و ماژين هم ظاهرا از مصوبات سفر دولت محرومند. مصوبه سفر دولت درباره اصلاح محاسبه تعرفه برق، براي مناطق گرمسيري استان همچنان از سوي وزير نيرو بي پاسخ مانده است. مردم استان با برق ٢٣٠ مگاواتي از اميد به توسعه صنعتي و رونق اقتصادي نااميد شده و در انتظار حداقل تأمين ولتاژ برق مناسب براي استفاده از لوازم خانگي خود هستند». نماينده حوزه انتخابيه مهران، دهلران و دره شهر در ادامه سخنان خود افزود: «در حالي كه استان ايلام در تصادفات جاده اي، رتبه نخست كشور را داراست، ولي از ١٥٠ ميليارد تومان اعتبار مصوب سفر دولت براي بهبود وضعيت راههاي منطقه، ريالي هم پرداخت و هزينه نشده است. از مطالعه راه آهن و تونل كبير كوه مصوب سفرهاي ياد شده نيز نتيجهاي به دست نيامده است. مصوبه دولت در ارتباط با کمک به شهرداريها نيز تا کنون عملي نشده است. بهبود وضعيت نابسامان آموزشياران نهضت سوادآموزي، پرداخت مطالبات شاغلان و بازنشستگان آموزش و پرورش حل مشکل استخدام معلمان حقالتدريس به آرزوي دست نيافتني مبدل شده است».
به جاي وعده، برنامه بدهيد
در روزهاي مانده به انتخابات کانديداها به ايلام سفر ميکنند و اين سفرها فرصتي است تا مردم ايلام چهره زخمي استان را به مهمانان خود نشان دهند و اين سوال را مطرح کنند که چرا مانند مرغ عزا و عروسي سهمشان از جنگ وصلح يکسان است ؟ علي مراد غياثي ٤٠ ساله ميگويد: «در ٢٠ سال گذشته، مردم مهمان نواز استان با رويي گشاده از مرکزنشيناني که به هردليل به ايلام آمدهاند استقبال کرده اند. مهمانان از مصايب مردم و رشادتهاي آنها در جنگ سخن گفتهاند و پايمردي اين مردمان آزاده را ستوده اند. آنگاه انبان وعدههاي خود را گشودهاند به مردم وعده تاسيس کارخانه داده اند، به جوانان ايلام وعده کار داده اند، در استاني که به نسبت جمعيت بالاترين تلفات رانندگي را دارد وعده ساخت بزرگراه داده اند. گفتهاند که آبهاي جاري را مهار و مشکل بي آبي شهرها را حل ميکنند. آنها گفتهاند و مردم ايلام براي آنها دست زدهاند و با تکبير و صلوات تاييدشان کردهاند و بالا ترين نرخ مشارکت در انتخابات را به نمايش گذاشته اند. اما فرداي انتخابات وعدهها فراموش شده اند». اکنون وقت آن است که نهادهاي مدني، احزاب ؛ روزنامهها و شخصيتهاي محترم محلي، روشنفکران، جوانان وخانوادهاي معظم شهدا و... از کانديداهاي رياست جمهوري بخواهند که به جاي کلي گويي، برنامهاي براي توسعه اين استان تنظيم وبه مردم ارايه دهند. برنامهاي که با توجه به امکانات کشور توان اجراي آن را داشته باشند. ٢٠ سال بعد از جنگ نصيب مردمي که ٨ سال مصيبتهاي جنگ را تحمل کردند از توسعه و آباداني چيست ؟